ADYM.KZ / Жастардың қаржылық сауаттылығын арттыру, оларды алаяқтық схемалардан қорғау және жеке қаражатқа жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыру – құқықтық сауаттылықпен қатар маңызы артып отырған бағыттардың бірі. Осыған байланысты Орталық Азия Инновациялық университетінде «Заң мен тәртіп» қағидаты аясында жастарға арналған «Қаржылық қауіпсіздік» тақырыбында кездесу өтті.
Іс-шараның негізгі мақсаты – жастарға қаржы пирамидалары, дропперлік және қаржылық алаяқтықтың кең тараған түрлері туралы түсінік беру, күмәнді қаржылық ұсыныстарды ажыратуға үйрету және жеке қаражаттың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жолдарын түсіндіру.
Кездесуге Айдос Ақтаев, Серік Қаракулов, Бауыржан Қалдарбек, Аружан Әлжан, Диана Омербек және Жақсыбай Жарылқасын спикер ретінде қатысып, жастармен қаржылық қауіпсіздік мәселелері бойынша пікір алмасты.
Кездесу барысында жастардың назарын аударған негізгі тақырыптардың бірі – қаржы пирамидалары. Спикерлер мұндай схемалардың жұмыс істеу ерекшеліктері мен олардың азаматтардың қаржылық жағдайына тигізуі мүмкін қауіптері туралы айтып, күмәнді ұсыныстарға сақтықпен қараудың маңызын атап өтті.
Қаржы пирамидасына тән белгілердің қатарында қысқа мерзімде жоғары немесе кепілді табыс уәде ету, жаңа қатысушыларды тарту арқылы кіріс алуға ынталандыру, инвестицияның нақты экономикалық негізінің түсініксіз болуы секілді факторлар болуы мүмкін.
Сондықтан кез келген қаржылық ұсынысты қабылдамас бұрын оның заңдылығын, ұйым туралы ақпаратты және қаражат салу шарттарын мұқият тексеру қажеттігі айтылды.
Кездесуде жастар арасында өзекті болып отырған дропперлік мәселесіне де ерекше назар аударылды. Дропперлік – өз банк картасын, шотын немесе төлем құралдарын басқа адамдардың қаржылық операцияларын жүргізу үшін пайдалануға беру сияқты әрекеттермен байланысты тәуекелді жағдай.
Спикерлер жастарды банк картасы мен есепшоттарын үшінші тұлғаларға бермеуге, өз атына ашылған шот арқылы бейтаныс адамдардың ақша аударымдарын жүргізуге келіспеуге шақырды. Мұндай әрекеттердің қаржылық және құқықтық салдары болуы мүмкін екені түсіндірілді.
Сонымен қатар әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы таралатын күмәнді жұмыс ұсыныстарына, «оңай табыс» туралы жарнамаларға және жеке банк деректерін сұрайтын хабарламаларға сақтықпен қарау қажеттігі айтылды.
Қаржылық алаяқтықтың алдын алу үшін азаматтардың қаржылық сауаттылығы мен ақпараттық қырағылығы маңызды. Осы ретте жастарға банк картасының деректері, құпия сөздер, SMS арқылы келетін растау кодтары және басқа да жеке қаржылық мәліметтерді бөгде адамдарға бермеу қажеттігі түсіндірілді.
Сондай-ақ белгісіз сілтемелерге өтпеу, күмәнді қосымшаларды жүктемеу, бейтаныс адамдардың қоңырауы кезінде жеке мәліметтерді жарияламау және қандай да бір қаржылық операция жасамас бұрын ақпараттың дұрыстығын тексеру жөнінде кеңестер берілді.
Жастарға қаржылық шешім қабылдаған кезде эмоцияға берілмей, ұсыныстың шарттарын мұқият зерделеу, қажет болған жағдайда ресми ақпарат көздеріне жүгіну маңызды екені айтылды.
Кездесу интерактивті форматта өтіп, жастар өздерін қызықтырған мәселелер бойынша спикерлерге сұрақтарын қойды. Қатысушылар қаржылық алаяқтықтың алдын алу, күмәнді ұсыныстарды ажырату, банк шоттарының қауіпсіздігін сақтау және жеке қаражатты қорғау жөнінде пайдалы ақпарат алды.
Мұндай кездесулердің маңызы – жастарға тек қаржылық қауіптердің түрлерін таныстырумен шектелмей, күнделікті өмірде кездесуі мүмкін жағдайларда дұрыс шешім қабылдау дағдыларын қалыптастыруында.
Қаржылық сауатты әрі жауапты жас өз қаражатына ұқыпты қарап қана қоймай, күмәнді ұсыныстардың тәуекелін алдын ала бағалай алады. Сондықтан жастар арасында қаржылық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру – олардың әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан орнықты болуына ықпал ететін маңызды бағыт.
«Заң мен тәртіп» қағидаты аясында ұйымдастырылған мұндай ақпараттық-түсіндіру кездесулері жастардың құқықтық және қаржылық сауатын арттырып, түрлі қауіптердің алдын алуға бағытталған профилактикалық жұмыстың маңызды бөлігі болып қала береді.
