ADYM.KZ / Қазақстанда 2026 жылдың екінші тоқсанында ипотекалық және автонесиелерге сұраныс айтарлықтай артты. Бұл туралы Ұлттық банктің несие нарығына жүргізген кезекті сауалнамасында айтылды.
Зерттеу нәтижесіне сәйкес, екінші деңгейлі банктерге ипотекалық қарыз алуға берілген өтінімдер саны 19 пайызға өсіп, 228 мыңға жеткен. Ал бір өтінімнің орташа сомасы 5 пайызға артып, 21,5 млн теңгені құрады.
Ұлттық банк ипотекалық несиеге деген сұраныстың артуын мемлекеттік және өңірлік тұрғын үй бағдарламаларының іске асырылуымен, сондай-ақ бірқатар банктің ипотекалық өнімдерін қайта ұсына бастауымен байланыстырады.
Сонымен қатар ипотекалық қарыздарды мақұлдау деңгейі де өскен. Екінші тоқсанда бұл көрсеткіш 10 пайыздық тармаққа артып, 33 пайызға жетті.
Автонесиеге сұраныс 20 пайызға өсті
Автонесие нарығында да белсенділік байқалды. Екінші тоқсанда автокөлік сатып алуға несие алуға берілген өтінімдер саны 20 пайызға өсіп, 1,5 млн-ға жетті.
Дегенмен бір өтінім бойынша сұралған орташа сома 3 пайызға төмендеп, 7 млн теңгені құрады.
Ұлттық банктің мәліметінше, автонесиеге сұраныстың артуына автосалондардағы жеңілдіктер, субсидияланған пайыздық мөлшерлемемен ұсынылған бағдарламалар және банктердің ресми дилерлермен ынтымақтастығын кеңейтуі ықпал еткен.
Автонесиелер бойынша мақұлдау деңгейі де 3 пайыздық тармаққа өсіп, 18 пайызға жетті.
Тұтынушылық несиеге сұраныс қандай?
Кепілсіз тұтынушылық несиелерге берілген өтінімдер саны айтарлықтай өзгерген жоқ. Екінші тоқсанда олардың саны 15,9 млн деңгейінде сақталған.
Алайда бір өтінімнің орташа сомасы 10 пайызға өсіп, 1 млн 62 мың теңгеге жетті.
Банктер сұраныстың артуына жалақы жобаларының кеңеюі, қайта қаржыландыру бағдарламалары, түрлі маркетингтік акциялар және кейбір банктердің клиенттердің төлем қабілетін бағалау талаптарын жеңілдетуі әсер еткенін атап отыр.
Ал кепілмен қамтамасыз етілген тұтынушылық қарыздарға қатысты жағдай өзгеше. Бұл сегментте өтінімдер саны 18 пайызға азайып, 85 мыңды құрады. Соған қарамастан, сұралған қарыздың орташа сомасы 27 пайызға өсіп, 17,7 млн теңгеге жеткен.
Бизнес несиелеріне сұраныс әркелкі
Екінші тоқсанда ірі және орта бизнес тарапынан несие ресурстарына сұраныс өзгерді, ал шағын және микробизнес сегментінде айтарлықтай өсім байқалмады.
Орта бизнес субъектілерінен түскен өтінімдер саны 4 пайызға өсіп, 5,3 мыңға жетті. Олардың орташа сұраған сомасы 3 пайызға артып, 927 млн теңгені құрады.
Ірі бизнес бойынша өтінімдер саны 1 пайызға азайып, 235 болды. Сонымен бірге орташа өтінім сомасы 39 пайызға төмендеп, 11,5 млрд теңгені құрады.
Шағын бизнес сегментінде де төмендеу байқалды. Өтінімдер саны 1 пайызға азайып, 904 мыңға түсті. Ал орташа сұралған сома 8 пайызға төмендеп, 22,8 млн теңгені құрады.
Банктер үшінші тоқсанда нені күтеді?
Ұлттық банктің сауалнамасына қатысқан екінші деңгейлі банктер 2026 жылдың үшінші тоқсанында ипотека мен автонесиеге деген сұраныс одан әрі өседі деп болжап отыр.
Сонымен қатар кепілмен қамтамасыз етілген тұтынушылық қарыздарға сұраныс бұрынғы деңгейде сақталуы мүмкін. Ал кепілсіз тұтынушылық несиелерге сұраныс біртіндеп төмендеуі ықтимал.
Ұлттық банк несие нарығындағы сұраныс пен ұсыныстың өзгерісін бағалау мақсатында мұндай сауалнаманы тоқсан сайын өткізеді. 2026 жылдың екінші тоқсаны бойынша жүргізілген зерттеуге еліміздің 21 екінші деңгейлі банкі қатысты.
Осылайша, жылдың екінші тоқсанында Қазақстанның несие нарығында ипотека мен автонесиеге деген қызығушылықтың айтарлықтай артқаны байқалады. Банктердің болжамына сәйкес, бұл үрдіс үшінші тоқсанда да жалғасуы мүмкін
