ADYM.KZ / Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы (БҰҰДБ) жариялаған Адам дамуы индексі (Human Development Index, HDI) рейтингінде жоғары нәтиже көрсетті. Ел 193 мемлекет арасында 60-орынға жайғасып, ТМД елдері ішінде бірінші орынға шықты
БҰҰДБ-ның 2025 жылғы баяндамасында 2023 жылғы деректер негізінде елдердің даму деңгейі бағаланған. Қазақстанның HDI көрсеткіші 0,837 болып, адам дамуы деңгейі өте жоғары мемлекеттер санатына енді.
Адам дамуы индексі үш негізгі бағытты қамтиды: халықтың ұзақ әрі салауатты өмір сүруі, білім алу мүмкіндігі және өмір сүру деңгейі. Индексті есептеу кезінде өмір сүру ұзақтығы, оқу ұзақтығы және сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі бойынша жан басына шаққандағы жалпы ұлттық табыс ескеріледі.
ТМД елдері арасында Қазақстаннан кейін Ресей (0,832, 64-орын), Беларусь (0,824, 65-орын) және Армения (0,811, 69-орын) орналасқан. Бұл мемлекеттердің барлығы адам дамуы деңгейі өте жоғары елдер қатарына жатады.
Баяндамаға сәйкес, Қазақстанда орташа өмір сүру ұзақтығы 74,4 жылды құрайды. Сондай-ақ елдегі болжалды оқу ұзақтығы — 14 жыл, ал орташа оқу ұзақтығы — 12,5 жыл.
Білім беру саласындағы көрсеткіштер де халықаралық рейтингтерде байқалады. Мәселен, QS Best Student Cities 2027 рейтингі бойынша Алматы мен Астана студенттер үшін тартымды қалалар қатарында жоғары нәтижелер көрсетіп, тиісінше 78 және 119-орындарға ие болды. Сарапшылар Қазақстанның артықшылықтары ретінде жоғары оқу орындарының деңгейі мен білімнің қолжетімділігін атап өткен.
Қазақстанда сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі бойынша жан басына шаққандағы жалпы ұлттық табыс 30,9 мың АҚШ долларынан асты. ТМД елдері арасында бұл көрсеткіш бойынша Ресей ғана жоғары нәтиже көрсетті — 39,2 мың доллар.
Адам дамуы деңгейі жоғары мемлекеттер қатарына Әзербайжан (0,789), Молдова (0,785), Украина (0,779), Түрікменстан (0,764), Өзбекстан (0,740) және Қырғызстан (0,720) енді.
Ал Тәжікстан 0,691 көрсеткішімен 128-орында орналасып, ТМД елдері арасында адам дамуының орташа деңгейі санатына кірген жалғыз мемлекет болды.
