ADYM.KZ / Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, дирижер Арман Жүдебаев әлеуметтік желідегі парақшасында қазақ халқының амандасу әдебі, ақ пейіл және ұлттық мәдени құндылықтардың маңызы туралы ой бөлісті.
Оның айтуынша, әр халықтың өзіндік қарым-қатынас мәдениеті бар. Ал қазақ қоғамындағы ізет, сыйластық пен құрмет күнделікті өмірдегі қарапайым әрекеттерден көрінеді.
«Ақ пейіл – ұлт мәдениетінің бастауы. Қазақ халқының дүниетанымында бұл ұғымның орны ерекше. Ақ пейіл – адамның таза ниеті ғана емес, өзгеге деген құрметі мен ізетінің көрінісі. Ол амандасуынан, сөйлесу мәнерінен, үлкенге құрметі мен кішіге ізетінен байқалады», – деді Арман Жүдебаев.
Ол мәдениет тек музей мен кітапханада емес, ең алдымен адамның мінез-құлқынан басталатынын атап өтті. Сондай-ақ Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қоғамдағы әдеп пен мінез-құлық мәдениетін сақтау мәселесіне үнемі назар аударып келе жатқанын айтты.
Арман Жүдебаевтың пікірінше, жылы сөз айту, алғыс білдіру, үлкенге орын беру, жөн-жоралғыны сақтау – халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан рухани құндылықтарының бір бөлігі.
Ол қазақ мәдениетінде амандасу әдебінің ерекше орын алатынын атап өтті.
«Сәлем – сөздің анасы» деген нақылдың өзі халқымыздың амандасуға қаншалықты мән бергенін көрсетеді. Қазақ үшін амандасу – ең алдымен құрметтің белгісі. Қолды жүрек тұсына қойып, ізет білдіру – жай ғана рәсім емес, ұлттық мәдениетіміздің ажырамас бөлігі», – деді ол.
Сонымен қатар өнер қайраткері адамдар арасындағы қарым-қатынаста жеке кеңістікті құрметтеу маңызды екенін айтты. Оның сөзінше, әдеп – тек сыпайылық емес, өзгенің қадір-қасиетін сезіне білу.
Арман Жүдебаев бұл ұстанымды өзге мәдениеттерді жоққа шығару деп қабылдамау керектігін атап өтті. Әр халықтың өзіндік ерекшелігі бар екенін айтып, ұлттық болмысты сақтау мен өзгені құрметтеу қатар жүретінін жеткізді.
Ол бұл ойды оркестрдегі әр аспаптың өз үні болатынымен салыстырды. Домбыра мен қобыздың, сыбызғының өзіндік бояуы сақталған кезде ғана үйлесімді әуен пайда болатынын атап өтті.
«Халықтар арасындағы жарасым әркімнің өз мәдени үнін сақтай білуінен басталады. Амандасу әдебі, сөйлеу мәдениеті, үлкенге құрмет, кішіге ізет және адамның жеке кеңістігін сыйлау – халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан рухани болмысы», – деді Арман Жүдебаев.
Оның айтуынша, ұлт мәдениеті тек мерекелік шаралар мен ресми жиындарда емес, күнделікті қарапайым қарым-қатынастан көрінеді.
«Ақ пейілімізді, ізетімізді, амандасу мәдениетімізді және бір-бірімізге деген сыйластығымызды сақтай алсақ, ата-бабамыздан қалған рухани мұрамыздың ғұмыры ұзақ болады», – деп жазды Арман Жүдебаев.
