ADYM.KZ / Шымкенттік жас өнертапқыштар газдың тарағанын қысқа уақыт ішінде анықтап, тұрғындарға қауіп туралы ескертуге мүмкіндік беретін құрылғы жасап шығарды. Жоба газдан улану, өрт және басқа да төтенше жағдайлардың алдын алуға бағытталған. Жаңа құрылғы «Smart City Hackathon 2026» байқауында таныстырылып, қазылар алқасының жоғары бағасына ие болды. Шымкенттік жастар ұсынған жоба нәтижесінде екінші орынға ие болды.
Жобаны әзірлегендердің бірі – 17 жастағы Дінмұхаммед Төребек. Жас өнертапқыштың айтуынша, құрылғыны жасауға газдың шығуы салдарынан болған қайғылы оқиғалар туралы ақпараттар түрткі болған.
«Жаңалықтардан мұндай оқиғаларды көп естідік. Көп жағдайда газдың шығуы қайғылы жағдайға әкеліп жатады. Шымкентте де газдан болған оқиғалар туралы ақпараттар болды. Тіпті таныстарымыздың арасында да осындай жағдайға тап болғандар бар. Осы оқиғаларды ести отырып, жобаны жасауға бел будық. Басты мақсатымыз – құрылғыны барынша арзан әрі халыққа қолжетімді ету», – деді Дінмұхаммед Төребек.
Өнертапқыштардың айтуынша, құрылғы газдың тарағанын анықтап, қауіп туралы дабыл береді. Жоба авторларының мәліметінше, жүйе газды тіркегеннен кейін шамамен 30 секунд ішінде ескерту жасай алады. Бұл тұрғындарға қауіпсіздік шараларын қабылдап, тиісті қызметтерге хабарласуға мүмкіндік береді.
Жобаның негізгі мақсаты – газдан улану мен газдың тұтануынан болатын өрттердің алдын алу. Әсіресе жылыту маусымында тұрғын үйлердегі қауіпсіздік мәселесі өзекті бола түсетіндіктен, жас өнертапқыштар құрылғыны кеңінен қолдануға мүмкіндік жасауды көздейді.
«Бұл жобаны адамдардың оқыс оқиғалардан қайтыс болуының алдын алу үшін жасадық. Газ жанбай тұрып, оның сыртқа тарағанын ертерек анықтау маңызды. Болашақта жобаны жүзеге асырып, газдың әсерінен болатын адам өлімін нөлге дейін жеткізу – біздің негізгі мақсатымыз», – деді жоба авторы.
Жас өнертапқыштар құрылғының алғашқы нұсқасын небәрі екі күн ішінде әзірлеген. Соған қарамастан, жоба қалалық деңгейдегі «Smart City Hackathon 2026» байқауында үздік жобалардың қатарынан көрінді.
Байқау барысында жастар қаладағы өзекті мәселелерді шешуге бағытталған түрлі бастамаларын ұсынды. Олардың қатарында көлік инфрақұрылымы, қоғамдық қауіпсіздік, экология және коммуналдық салаға қатысты жобалар болды. Ал шымкенттік өнертапқыштар адам өмірі мен денсаулығына тікелей қауіп төндіретін газ мәселесіне назар аударды.
Жобаны жүзеге асыруға жергілікті әкімдік тарапынан да қолдау көрсетіліп отыр. Қазір құрылғының негізгі қосалқы бөлшектері Қытайдан жеткізіледі, ал құрастыру жұмыстары Қазақстанда жүргізіледі.
Алдағы уақытта жоба авторлары құрылғының техникалық мүмкіндіктерін кеңейтіп, оның тиімділігі мен сенімділігін арттыруды жоспарлап отыр. Сондай-ақ өнімнің өзіндік құнын төмендетіп, оны тұрғындар үшін барынша қолжетімді ету көзделген.
Жас өнертапқыштардың бастамасы заманауи технологияны күнделікті өмірдегі қауіпсіздік мәселелерімен ұштастыруға бағытталған. Авторлар құрылғыны кеңінен енгізу арқылы газдан болатын төтенше жағдайлардың алдын алуға және адам өмірін қорғауға үлес қосуды мақсат етіп отыр.
