ADYM.KZ / Цифрлық технологиялар кеңінен қолданылатын қазіргі кезеңде интернет-алаяқтық пен киберқылмыс қоғам үшін өзекті мәселелердің біріне айналып отыр. Әсіресе оңай ақша табуға ұмтылған жастардың алаяқтардың арбауына түсіп, заңсыз қаржы операцияларына тартылу қаупі жоғары. Осыған байланысты Шымкент қаласында жастардың киберқауіпсіздік және қаржылық сауаттылығын арттыруға бағытталған ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.
Құқық қорғау органдарының назарында – интернет-алаяқтарға көмектесіп, олардың заңсыз жолмен алынған қаражатын аударуға немесе қолма-қол ақшаға айналдыруға қатысатын адамдар мәселесі. Мұндай әрекеттерге көбіне «курьер» немесе «дроппер» ретінде тартылған жастар тап болады. Олар өздерінің банк карталарын, шоттарын немесе жеке деректерін бөгде адамдарға беру арқылы қылмыстық схемалардың бір бөлігіне айналуы мүмкін.
Шымкентте киберқылмыстың алдын алу мақсатында «CyberMektep» және «StopAstay» атты ақпараттық-түсіндіру науқандары ұйымдастырылуда. Науқандар аясында полиция қызметкерлері білім беру ұйымдарының студенттерімен кездесіп, интернет кеңістігіндегі қауіп-қатерлер, алаяқтық схемалары және заңсыз қаржы операцияларына қатысудың салдары туралы түсіндіруде.
Кездесулер барысында жастарға бейтаныс адамдардың өтінішімен банк картасын, шот деректерін немесе мобильді банкингке қолжетімділікті басқа біреуге берудің қауіпті екені ескертіледі. Сондай-ақ күмәнді жұмыс ұсыныстарына, әлеуметтік желілердегі жеңіл табыс туралы хабарландыруларға және шығу тегі белгісіз ақша аударымдарына сақтықпен қарау қажеттігі айтылуда.
Киберқауіпсіздік саласының сарапшысы Данияр Оспанов жастардың цифрлық сауаттылығымен қатар, құқықтық білімін де жетілдіру маңызды екенін атап өтті.
«Қазіргі жастар интернет пен гаджеттерді жақсы меңгергенімен, заң алдындағы жауапкершілікті кейде ескере бермейді. Жеңіл ақша табу мақсатында алаяқтардың арбауына түсіп, банк картасын немесе шотын басқа біреуге берген азаматтар қылмыстық іске қатысы бар тұлға ретінде жауапқа тартылуы мүмкін. Сондықтан бұл бағыттағы түсіндіру жұмыстарына ата-аналар мен білім беру ұйымдары да белсенді атсалысуы қажет», – дейді сарапшы.
Мамандар жастарға жеке қаржылық деректерді құпия сақтау, күмәнді ұсыныстардан бас тарту және алаяқтық белгілері байқалған жағдайда құқық қорғау органдарына жүгіну қажеттігін түсіндіруде.
Киберқылмыстың алдын алу – ортақ міндет. Ақпараттық-түсіндіру шаралары алдағы уақытта да жалғасып, жастардың цифрлық және қаржылық сауаттылығын арттыруға бағытталмақ.
