ADYM.KZ / Шымкент қаласында жалпыұлттық «Заң мен тәртіп» қағидаты аясында тұрғындар мен жастардың құқықтық сауаттылығын арттыруға бағытталған кезекті ақпараттық-түсіндіру акциясы өтті. Бұл жолы мамандар жақында ашылған Жапон бағында қала тұрғындары және демалушылармен кездесіп, азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғау тетіктері, интернет-алаяқтықтан сақтану және құқықтық даулы жағдайларда тиісті органдарға жүгіну тәртібі туралы түсіндірді.
Акция Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың Шымкент қаласындағы өкілдігі, Жастар ресурстық орталығы, жергілікті атқарушы органдар, прокуратура, полиция және Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің бірлесуімен ұйымдастырылды.
Іс-шараның негізгі мақсаты – халықтың құқықтық сауаттылығын арттыру, азаматтарға өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың нақты тетіктерін түсіндіру, сондай-ақ жастардың құқық бұзушылыққа тартылуының алдын алу.
Құқықтық түсіндіру – халыққа жақын форматта
Ұйымдастырушылар кездесуді дәстүрлі дәріс залында емес, тұрғындар көп шоғырланатын қоғамдық кеңістікте өткізуді жөн көрген. Бұл формат азаматтармен еркін тілдесуге, олардың көкейінде жүрген сұрақтарға тікелей жауап беруге мүмкіндік берді.
Баққа келген тұрғындарға арнайы ақпараттық материалдар таратылып, түрлі құқықтық жағдайларда қандай әрекет жасау керектігі түсіндірілді. Атап айтқанда, азаматтардың құқықтары бұзылған жағдайда қай мемлекеттік немесе құқық қорғау органына жүгіну қажет екені, арыз-өтініш беру тәртібі және құқық бұзушылық туралы хабарлау жолдары жөнінде практикалық кеңестер берілді.
Сонымен қатар қазіргі қоғамда өзекті мәселелердің бірі саналатын интернет-алаяқтықтың алдын алу тақырыбына да ерекше назар аударылды. Мамандар азаматтарға күмәнді сілтемелерге өтпеу, жеке және банк деректерін бөгде адамдарға бермеу, күдікті хабарламалар мен қоңырауларға сақтықпен қарау қажеттігін түсіндірді.
Жастардың құқықтық сауаттылығына басымдық берілді
Акция барысында жастармен жұмысқа ерекше көңіл бөлінді. Ұйымдастырушылардың айтуынша, бүгінгі таңда жастарға заң талаптарын түсіндірумен ғана шектелмей, олардың өз құқықтарын заңды жолмен қалай қорғай алатынын үйрету маңызды.
Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың Шымкент қаласындағы өкілдігінің заңгері Нұрлан Мырзабай мұндай кездесулердің жүйелі түрде ұйымдастырылып келе жатқанын атап өтті.
Оның айтуынша, «Заң мен тәртіп» қағидаты аясындағы жұмыстардың басты мақсаты – тұрғындар мен қала қонақтарының құқықтық сауаттылығын арттыру. Азаматтар интернет-алаяқтықтан сақтану жолдарын, сондай-ақ конституциялық құқықтары бұзылған жағдайда қайда және қандай тәртіппен жүгіну керектігін білуі қажет.
Бұл бағыттағы жұмыстарға Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың Шымкент қаласындағы өкілдігі жергілікті атқарушы және құқық қорғау органдарымен бірлесіп белсенді атсалысып келеді.
Колледждер мен жоғары оқу орындарында да кездесулер жалғасады
Ақпараттық-түсіндіру жұмыстары қоғамдық орындардағы акциялармен ғана шектелмейді. Қазіргі уақытта Шымкент қаласындағы шамамен 40 колледж бен 9 жоғары оқу орнында жастардың құқықтық сауаттылығын арттыруға бағытталған кездесулер өткізіліп келеді.
Іс-шараларға прокуратура, полиция, Экономикалық тергеп-тексеру департаменті және өзге де мемлекеттік органдардың өкілдері қатысады. Кездесулер барысында жастар күнделікті өмірде кездесуі мүмкін түрлі құқықтық жағдайларды талқылап, мамандардан нақты кеңес алуға мүмкіндік алады.
Шымкент қаласы Жастар ресурстық орталығы басшысының орынбасары Қуаныш Серікбайдың айтуынша, негізгі мақсат – бір реттік дәріспен шектелмей, жастар арасында құқықтық білім мен заңға құрмет мәдениетін жүйелі түрде қалыптастыру.
– Біз «Заң мен тәртіп» қағидаты аясындағы жұмыстарды тек саябақтарда ғана емес, қаладағы колледждер мен жоғары оқу орындарында да тұрақты түрде жүргізіп келеміз. Бұл кездесулерге прокуратураның, Полиция департаментінің және Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің өкілдері қатысады. Басты мақсатымыз – жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру және оларға өз құқықтары мен міндеттерін түсіндіру, – дейді Қуаныш Серікбай.
Бірінші курс студенттеріне ерекше назар
Жаңа оқу жылының басталуымен ақпараттық-түсіндіру жұмыстары қыркүйек айында жалғасады. Бұл ретте бірінші курс студенттеріне ерекше назар аудару жоспарланып отыр.
Жыл сайын Шымкент қаласына аудандар мен ауылдық елді мекендерден көптеген жас білім алу үшін келеді. Олардың көпшілігі үшін бұл жаңа ортаға бейімделіп қана қоймай, дербес өмірге қадам басатын кезең. Сондықтан жастардың өз құқықтары мен міндеттерін, сондай-ақ түрлі құқықтық және цифрлық қауіптердің алдын алу жолдарын білуі маңызды.
Жастар ресурстық орталығы Экономикалық тергеп-тексеру департаментімен бірлесіп, қаладағы жоғары оқу орындарында кездесулер өткізудің арнайы жоспарын әзірлеген. Алдағы кездесулерде бірінші курс студенттерін кеңінен қамту көзделіп отыр. Іс-шаралар түрлі форматта, оның ішінде ірі оқу орындарының акт залдарында ұйымдастырылмақ.
Алдын ала жоспар бойынша құқықтық сауаттылықты арттыруға бағытталған кездесулер қазан айының ортасына дейін кезең-кезеңімен жалғасады.
Құқықты білу – қауіптің алдын алудың бір жолы
Ұйымдастырушылардың пікірінше, құқықтық сауаттылық азаматқа мәселе туындаған кезде ғана емес, оның алдын алу үшін де қажет. Қарапайым қауіпсіздік талаптарын білу интернет-алаяқтық сияқты қауіптердің алдын алуға мүмкіндік берсе, өз құқықтары мен міндеттерін түсіну даулы жағдайда дұрыс шешім қабылдап, тиісті органға дер кезінде жүгінуге көмектеседі.
Сондықтан түсіндіру жұмыстары мемлекеттік мекемелер мен білім беру ұйымдарының қабырғасымен шектелмей, саябақтар мен өзге де қоғамдық орындарда жалғасып келеді. Мұндай формат тұрғындармен тікелей байланыс орнатуға, олардың сұрақтарына еркін жағдайда жауап беруге және құқықтық мәселелерді күнделікті өмірде кездесетін нақты жағдайлар арқылы түсіндіруге мүмкіндік береді.
Ұйымдастырушылар мұндай бастамалар жастардың заңға деген құрметін арттырып, азаматтық жауапкершілігін қалыптастыруға ықпал етеді деп есептейді. Өйткені «Заң мен тәртіп» қағидаты тек құқық бұзушылық үшін жауапкершілікпен шектелмейді. Ол азаматтың өз құқықтарын білуін, заңда көзделген қорғау тетіктерін пайдалана алуын, өзгенің құқықтарына құрметпен қарауын және қажет жағдайда құзырлы органдарға дер кезінде жүгінуін де қамтиды.
Заңды білу – өз құқығыңды қорғаудың алғашқы қадамы. Ал құқықтық сауатты қоғам – заң мен тәртіпті нығайтудың берік негізі.
