Бұл жұмыстар тұрғындармен өзара келісімге келу, заң аясында өтемақы төлеу немесе баламалы жер телімін ұсыну арқылы жүзеге асып отыр.
2025 жылдың басынан бері 254 жер учаскесі мәжбүрлеп иеліктен шығарылды. Жалпы аумағы 116,7 гектарды құрайтын 207 жер телімі үшін мемлекет тарапынан 5,1 миллиард теңге көлемінде өтемақы төленді. Бұл — қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін беретін ауқымды жобаларға жол ашатын маңызды қадам.
Сонымен қатар:
•31 учаскенің иелеріне тең бағалы жер телімдері ұсынылды;
•6 жер телімі жер иелерінің ерікті түрде бас тартуы негізінде мемлекетке қайтарылды;
•3 учаске (жалпы аумағы 11,3 гектар) сот шешімімен қайтарылды;
•7 жер телімі (57,24 га) сот шешімімен өтемақысыз мемлекет меншігіне өтті. Бұл шешімдер нәтижесінде бюджеттен шамамен 500 миллион теңге үнемделді.
Қазіргі таңда осыған ұқсас тағы 30 жер учаскесі бойынша өтемақысыз қайтару бағытындағы заңнамалық жұмыстар жалғасуда.
Қайтарылған учаскелер қандай мақсатқа пайдаланылады?
Мемлекет меншігіне өткен немесе қайтарылуға жататын жер учаскелерінің басым бөлігі қала үшін маңызды әлеуметтік және көлік инфрақұрылымының дамуына бағытталған. Атап айтқанда:
1.Қонаев даңғылының 5-кезеңі
Бұл бағыттағы құрылыс үшін 270 жер учаскесінің 248-і мемлекет мұқтажына алынып, өтемақы төленді. Даңғылдың жалғасы қаланың көлік қозғалысын жеңілдетіп, жаңа экономикалық белсенді аймақтардың дамуына сеп болады.
2.Тұран ауданындағы А-2 автожолы (Бадам өзенінен Қазығұрт шағынауданындағы айналма жолға дейін)
Мұнда 80 жер телімінің 23-іне өтемақы төлеу жұмыстары жүріп жатыр. Бұл жол желісі қаланың жаңа шағынаудандарын орталықпен байланыстырады.
3.С.Бәйтереков көшесінің жалғасы (Ы.Алтынсарин көшесінен Тұран шағынауданына дейін)
56 учаскенің 33-і мемлекет меншігіне қайтарылды. Бұл көше тұрғындарға жаңа көлік баламаларын ұсынып, қалаішілік қатынасты оңтайландырады.
4.Қаратау ауданы, 223-орамда салынып жатқан стадион құрылысы
Спорттық нысанның құрылысына арналған 191 жер учаскесінің 174-і өтемақы арқылы, 6-ы тең бағалы жер телімімен мемлекет меншігіне өтті. Бұл жоба спортты дамытуға және жастардың бос уақытын тиімді өткізуге мүмкіндік береді.
Заңдылық пен әділеттілік — басты басымдық
Жер телімдерін иеліктен шығару барысында барлық шаралар заң аясында, әділдік принциптерін сақтай отырып жүзеге асырылуда. Мемлекет пен тұрғындар арасындағы келіссөздерде басты назар жер иелерінің мүдделерін қорғауға және тиісті өтемақының уақытылы төленуіне бағытталған. Қайта орналастыру кезінде баламалы жер учаскелері де ұсынылуда.
Қорытынды
Шымкент қаласы жылдан-жылға өсіп, дамып келеді. Қала инфрақұрылымының кеңеюі — тұрғындардың өмір сапасын арттырудың басты факторы. Мемлекет мұқтажы үшін жүргізіліп жатқан жер телімдерін қайтару процесі — осы дамудың бір бөлігі. Жоспарланған жобалар іске асқанда, бұл бастамалардың тиімділігі мен маңыздылығы қала тұрғындарына айқын сезілетін болады.
